Chỉ cách trung tâm nhộn nhịp của Đà Nẵng khoảng 8 km về phía Đông Nam, năm ngọn núi đá vôi và cẩm thạch nhô lên kỳ vĩ giữa vùng đồng bằng ven biển. Đó chính là Ngũ Hành Sơn – tuyệt tác non bộ thiên nhiên được đặt tên theo thuyết ngũ hành: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ. Suốt nhiều thế kỷ qua, quần thể danh thắng này đã trở thành chốn địa linh linh thiêng trong tâm thức người Việt, nơi các hang động kỳ bí được kiến tạo thành các thánh địa Phật giáo trang nghiêm và những ngôi cổ tự trên vách đá trầm mặc soi bóng xuống biển Đông từ thế kỷ 17. Sự kết hợp hoàn mỹ giữa cảnh sắc kỳ vĩ của mẹ thiên nhiên, chiều sâu tâm linh lắng đọng cùng tầm nhìn khoáng đạt đã biến Ngũ Hành Sơn thành một trong những điểm dừng chân không thể bỏ lỡ tại miền Trung.
Ngũ Hành: Tâm Linh Khắc Trên Đá
Quần thể Ngũ Hành Sơn bao gồm sáu ngọn núi đá vôi độc lập: Kim Sơn, Mộc Sơn, Thủy Sơn, Dương Hỏa Sơn, Âm Hỏa Sơn và Thổ Sơn. Trong đó, Thủy Sơn là ngọn núi lớn nhất, cao nhất (108 m) và sở hữu cảnh quan ngoạn mục nhất, tập trung hầu hết các ngôi chùa cổ cùng hệ thống hang động trứ danh. Để lên đỉnh Thủy Sơn, bạn có hai lựa chọn: thử thách thể lực qua 156 bậc đá cổ rợp bóng cây rừng, hoặc sử dụng hệ thống thang máy lồng kính hiện đại (giá vé 15.000 VNĐ / ~0.60 USD/lượt) để vừa tiết kiệm sức lực, vừa thu trọn vào tầm mắt toàn cảnh bờ biển Non Nước từ trên cao.
Đặt chân lên lưng chừng núi, mạng lưới các lối đi lát đá uốn lượn sẽ dẫn lối bạn kết nối các ngôi cổ tự, đài ngắm cảnh và cửa hang kỳ vĩ. Lâu đời và linh thiêng bậc nhất trên triền Đông Thủy Sơn là Chùa Linh Ứng Non Nước (Linh Ứng 1), ngôi quốc tự thời Nguyễn có nguồn gốc khởi dựng từ thế kỷ 17. Chánh điện của chùa tọa lạc trang nghiêm giữa vách đá tự nhiên, phụng thờ tượng Đức Phật Thích Ca thanh tịnh cùng các vị Bồ Tát từ bi.
Vượt qua các bậc đá rêu phong phía sau chùa, bạn sẽ tiến vào Động Huyền Không – vòm động lộ thiên kỳ vĩ và tráng lệ bậc nhất Ngũ Hành Sơn. Vòm động mở ra nền trời xanh qua hai giếng trời tự nhiên (thiên thủng), cho phép những luồng ánh nắng mai rọi thẳng xuống ban thờ Phật Thích Ca tạc ngay vào vách đá. Không gian bên trong động mang vẻ thiêng liêng tựa như một đại thánh đường thiên tạo, nơi bao thế hệ cao tăng đã chọn làm chốn thiền định tịnh tâm. Đặt chân vào động, sự oi bức và còi xe phố thị ngoài kia lập tức biến mất, nhường chỗ cho làn khí mát lạnh sảng khoái, tiếng nước nhỏ giọt tí tách cùng âm vang trầm mặc của khói hương. Các cơ sở tâm linh tại đây vẫn luôn duy trì nếp sinh hoạt Phật giáo nguyên bản, mang lại cho du khách cảm giác an lạc, lắng đọng thực thụ.
Hệ thống hang động kỳ bí: Tàng Chơn, Vân Thông và Động Âm Phủ
Ngoài động Huyền Không, ba hang động khác thưởng cho những ai đi lạc khỏi lối mòn chính. Động Tàng Chơn, đến bằng cầu thang dốc phía sau chùa Linh Ứng, nhỏ hơn nhưng thân mật hơn. Một nhũ đá lớn ở đây được cho là giống hình rồng bay lên trời. Truyền thuyết địa phương kể rằng nếu quý khách chạm vào rồng đá và ước một điều, điều ước đó sẽ thành hiện thực trong vòng một năm. Các bức tường hang bị ám đen bởi khói hương hàng thế kỷ, và những chiếc chuông đồng nhỏ treo trên trần – những người hành hương rung chuông để gửi lời cầu nguyện lên trên. Động Vân Thông, được đặt tên theo một học giả Phật giáo đã thiền định ở đây vào thế kỷ 19, chứa một thư viện nhỏ các bia đá khắc kinh.
Xa hơn xuống núi, ngay phía trên bãi đậu xe chính, động Âm Phủ là nơi thử thách nhất để khám phá. Tên gọi có nghĩa là "Động Địa Ngục", và nó cố tình tối và hẹp. Một đường hầm dẫn qua một loạt lối đi chật hẹp tượng trưng cho địa ngục Phật giáo, kết thúc tại một miếu thờ nhỏ dành riêng cho Địa Tạng Vương Bồ Tát, vị Bồ Tát cứu độ chúng sinh. Cần có đèn pin hoặc đèn đội đầu; hang động không có ánh sáng và nền có thể ẩm ướt.
Mẹo chụp ảnh đẹp: Những luồng sáng mặt trời rọi qua giếng trời Động Huyền Không xuất hiện rực rỡ nhất vào khoảng 10h00 đến 11h30 trưa, khi mặt trời lên đủ cao để chiếu nghiêng tạo thành những cột sáng huyền ảo chiếu thẳng vào tòa sen. Sự tương phản giữa vòm động tối và dải sáng yêu cầu kỹ thuật phơi sáng HDR hoặc ống kính góc rộng (16–35mm) để ghi lại trọn vẹn sự kì vĩ. Vào ngày cuối tuần hoặc các khung giờ cao điểm (10h00 – 14h00), lượng khách đổ về hang động khá đông; bạn nên ưu tiên đi vào sáng sớm ngày thường để thong thả cảm thụ sự tịnh tại.
Thổ Sơn có một đường hầm và bốn ngôi chùa
Thổ Sơn là ngọn núi thấp nhưng dài nhất trong cụm Ngũ Hành, sở hữu những vách đá dựng đứng trơ trọi mang sắc đất đỏ bazan bazan đặc trưng ở phía Bắc. Không gian nơi đây cất giữ Động Bồ Đề (Đường hầm núi Đá Chồng) – một di tích lịch sử cách mạng quý giá, từng là trạm phẫu thuật tiền phương và căn cứ hoạt động bí mật, an toàn của bộ đội, du kích và nhân dân Đà Nẵng trong suốt hai cuộc kháng chiến cứu nước.
Toàn cảnh đỉnh núi và Làng đá mỹ nghệ Non Nước
Sau khi chiêm bái các hang động, hãy tiếp tục bước lên những bậc thang đá cuối cùng để chạm đỉnh Thượng Thai hoặc dừng chân tại Vọng Giang Đài và Vọng Hải Đài. Từ độ cao hơn 100 mét so với mực nước biển, một bức tranh sơn thủy hữu tình mở ra choáng ngợp: về phía Bắc là đường cong bờ biển Đà Nẵng uốn lượn nối dài về bán đảo Sơn Trà, với tượng Phật Bà Quan Âm trắng muốt nổi bật trên nền rừng biếc; phía dưới là các khu nghỉ dưỡng sang trọng trên bãi biển Non Nước; hướng Nam là dòng sông Cổ Cò hiền hòa chảy qua những cánh đồng lúa trù phú của xứ Quảng và dải Cù Lao Chàm mờ ảo nơi đường chân trời.
Ngay dưới chân núi là Làng đá mỹ nghệ Non Nước có lịch sử hình thành hơn 300 năm. Trải qua bao thế hệ, những nghệ nhân tài hoa nơi đây đã biến những khối đá cẩm thạch vô tri thành các tác phẩm điêu khắc tinh xảo: từ trang sức nhỏ xinh, linh vật phong thủy cho đến các pho đại tượng Phật trang nghiêm cung cấp cho chùa chiền khắp cả nước và quốc tế. Tản bộ chiêm ngưỡng quy trình đục đẽo đá thủ công là trải nghiệm văn hóa vô cùng thú vị sau chuyến leo núi.
Kinh nghiệm du lịch từ chuyên gia
Thời điểm lý tưởng: Khu di tích mở cửa đón khách từ 7h00 đến 17h30 hàng ngày. Bạn nên có mặt sớm lúc 7h15 – 7h30 sáng để tận hưởng tiết trời mát mẻ, ánh nắng dịu và tránh cảnh chen chúc. Nếu muốn săn ảnh luồng sáng Động Huyền Không, hãy bố trí lộ trình có mặt tại hang vào khung giờ 10h00 – 11h30.
Giá vé tham quan niêm yết:
- Vé tham quan Thủy Sơn: 40.000 VNĐ (~1.70 USD)/người lớn; 10.000 VNĐ/học sinh, sinh viên.
- Vé tham quan Động Âm Phủ: 20.000 VNĐ (~0.80 USD)/người lớn; 7.000 VNĐ/học sinh, sinh viên.
- Thang máy lồng kính: 15.000 VNĐ (~0.60 USD)/người/lượt.
Trang phục và hành trang: Vì đây là chốn thờ tự Phật giáo trang nghiêm, vui lòng ăn mặc lịch sự (quần hoặc váy dài qua gối, áo có tay). Bắt buộc phải mang giày thể thao hoặc giày leo núi bám đá tốt vì các bậc thang đá trong hang động rất trơn trượt sau hơi ẩm.
Chuẩn bị cá nhân: Mang theo nón mũ, kem chống nắng và ít nhất một chai nước suối (giá nước trên đỉnh núi thường cao hơn dưới chân núi). Trang bị đèn pin nhỏ nếu muốn thám hiểm các ngách sâu của Động Âm Phủ.
Thời lượng gợi ý: Một hành trình tham quan toàn diện từ vãn cảnh chùa, khám phá hang động đến ghé thãm làng đá thường mất khoảng 2,5 đến 3,5 tiếng thong thả.
