Văn Miếu Hà Nội

Được Chính phủ Việt Nam xếp hạng là di tích quốc gia đặc biệt, Văn Miếu – Quốc Tử Giám (thường gọi tắt là Văn Miếu tại Hà Nội) là điểm đến văn hóa - lịch sử không thể bỏ qua đối với du khách trong và ngoài nước khi ghé thăm Thủ đô ngàn năm văn hiến. Đây là Trường đại học đầu tiên của Việt Nam, từng là nơi đào tạo hàng ngàn nhân tài, sĩ tử phục vụ đất nước qua nhiều triều đại phong kiến. Ngày nay, Văn Miếu không chỉ là di sản kiến trúc vô giá mà còn là biểu tượng tinh thần hiếu học, nơi vinh danh các học sinh, sinh viên đạt thành tích xuất sắc.

Thông tin tham quan cần biết:

• Địa chỉ: Số 58 phố Quốc Tử Giám, phường Văn Miếu, quận Đống Đa, Hà Nội.
• Giá vé tham quan: 70.000 VNĐ/người lớn (Giảm 50% cho học sinh, sinh viên và người cao tuổi; Miễn phí cho trẻ em dưới 16 tuổi).
• Giờ mở cửa: 08:00 – 17:00 hàng ngày (mở cửa tất cả các ngày trong tuần, kể cả ngày lễ và Chủ nhật).

1. Lịch sử hình thành Văn Miếu – Quốc Tử Giám

Văn Miếu được xây dựng vào năm 1070 dưới thời vua Lý Thánh Tông để thờ Khổng Tử, các bậc hiền triết và nhà khoa bảng Nho học. Ban đầu, nơi đây hoạt động như một trường học hoàng gia dành riêng cho Thái tử Lý Càn Đức (con trai của Hoàng hậu Ỷ Lan và vua Lý Thánh Tông, sau là vua Lý Nhân Tông) cùng con em các gia đình hoàng tộc, quan lại.

Đến năm 1076, vua Lý Nhân Tông cho thành lập Quốc Tử Giám ngay phía sau Văn Miếu, đánh dấu mốc ra đời của trường Đại học đầu tiên tại Việt Nam. Đến năm 1253 dưới thời vua Trần Thái Tông, Quốc Tử Giám được đổi tên thành Quốc Học viện và chính thức mở rộng tuyển chọn những sĩ tử xuất sắc trong nhân dân vào học tập.

Dưới triều nhà Hậu Lê, Nho giáo đạt đến giai đoạn phát triển rực rỡ nhất. Năm 1484, vua Lê Thánh Tông ban lệnh cho dựng các bia đá đặt trên lưng rùa để vinh danh những người đỗ đại khoa trong các kỳ thi Tiến sĩ, nhằm tôn vinh hiền tài và khuyến khích truyền thống học tập của dân tộc.

Gợi ý trải nghiệm khám phá Hà Nội cùng hướng dẫn viên:

• Tour Hà Nội City trọn ngày (Full day) – Giá từ $35/khách
• Tour khám phá Hà Nội nửa ngày (Half day) – Giá từ $25/khách

2. Kiến trúc đặc sắc của quần thể Văn Miếu

Trải qua hơn 900 năm lịch sử với nhiều lần trùng tu dưới các triều đại Lý, Trần, Lê và Nguyễn, quần thể Văn Miếu – Quốc Tử Giám ngày nay vẫn giữ nguyên được nét cổ kính cùng bố cục đối xứng gồm 5 khu vực nội tự nối tiếp nhau theo trục bắc - nam, bao quanh bởi Hồ Văn, Vườn Giám và hệ thống tường gạch nung.

• Hồ Văn (Hồ Giám): Nằm ngay đối diện cổng chính của Văn Miếu, giữa hồ có gò Kim Châu và lầu Ngũ Giác. Đây từng là không gian thơ văn thanh bình của giới sĩ tử thời xưa.
• Cổng Văn Miếu (Tam quan ngoại): Là lối vào chính đầu tiên dẫn vào quần thể di tích. Cổng có ba lối đi với kiến trúc 2 tầng 8 mái mang đậm dấu ấn phong kiến, hai bên cổng đắp nổi cặp rồng phượng tinh xảo.
• Cổng Đại Trung (Khu vực thứ hai): Đi qua không gian xanh mát của khu Nhập Đạo, du khách sẽ đến cổng Đại Trung. Hai bên cổng có hai cổng nhỏ là Thành Đức và Đạt Tài, biểu tượng cho việc rèn luyện đạo đức và tài năng của sĩ tử.

• Khuê Văn Các: Được xây dựng vào năm 1805 dưới thời nhà Nguyễn, Khuê Văn Các đứng trên 4 trụ đá trắng vuông vức, tầng trên bằng gỗ sơn thiếp với cửa sổ tròn hình sao Khuê tỏa sáng. Ngày nay, Khuê Văn Các được chọn làm biểu tượng chính thức của Thủ đô Hà Nội.
• Giếng Thiên Quang & 82 Bia Tiến sĩ: "Thiên Quang" có nghĩa là giếng soi sáng bầu trời, đại diện cho sự hội tụ tinh hoa vũ trụ và trí tuệ con người. Hai bên giếng là 82 tấm bia Tiến sĩ đặt trên lưng rùa bằng đá, ghi danh 1.307 vị tiến sĩ của 82 khoa thi từ năm 1442 đến 1779. Đây là di sản tư liệu thế giới được UNESCO công nhận.
• Cửa Đại Thành & Khu Bái Đường: Là khu vực linh thiêng thờ Khổng Tử và Bát thập nhị hiền (82 học trò xuất sắc của Khổng Tử). Phía sau là điện Đại Thành và nhà Khải Thánh – nơi thờ cha mẹ Khổng Tử và tư nghiệp Quốc Tử Giám Chu Văn An.

Bảng tổng quan di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám